Teamvorming & samenwerking

Helping Heuristics: oefenen met helpen en geholpen worden

In drietallen oefenen jullie vier manieren om iemand te helpen: stil aanwezig zijn, doorvragen, voorzichtig provoceren en samen bouwen. Een observator let op wanneer hulp wordt aangenomen of afgehouden, zodat iedereen zijn eigen hulppatroon leert kennen.

Duur
15-20 min
Groepsgrootte
3-60 personen
Niveau
gemiddeld
Setting
fysiek, online
Stappen
7
Licentie
CC BY-SA 4.0

Doel

Ontdekken hoe je hulp aanbiedt en ontvangt, en je repertoire aan helpende houdingen uitbreiden.

Stappen

  1. Uitleg en drietallen3 minLeg uit dat elke reactie een aanbod is dat je kunt aannemen of afhouden. Vorm drietallen met een cliënt, een coach en een observator. De rollen blijven alle rondes gelijk.
  2. Ronde 1: stille aanwezigheid2 minDe cliënt vertelt over zijn vraagstuk. De coach luistert en vraagt alleen: 'Wat nog meer?' De observator noteert wat er gebeurt.
  3. Ronde 2: ontdekkend doorvragen2 minDe coach vraagt naar een moment waarop de cliënt vooruitgang boekte of vastliep, en wat daarbij hielp of hinderde.
  4. Ronde 3: liefdevolle provocatie2 minDe coach geeft advies in de vorm 'Zou het mogelijk zijn om ... te proberen?' De cliënt neemt het aan of houdt het af.
  5. Ronde 4: samen bouwen2 minCoach en cliënt bouwen op elkaars ideeën met 'Ja, en...' en 'Als ..., dan ...'.
  6. Nabespreken in het drietal5 minCliënt en coach vertellen elk een minuut wat de patronen met hen deden. De observator deelt in drie minuten wanneer hij aannemen en afhouden zag.
  7. Plenair oogsten1 minEen paar mensen delen wat ze meenemen naar hun dagelijkse werk.

Voorbereiding

  • Zet de vier hulppatronen met voorbeeldzinnen op een slide of flap
  • Vraag iedereen een eigen vraagstuk te bedenken waar diegene nu mee zit

Materialen

  • Slide of flap met de vier patronen
  • Timer

Facilitatortips

  • Zorg voor een speelse, onderzoekende sfeer. Vertel zelf een voorbeeld van een patroon waar je zelf blind voor bent.
  • Laat observatoren letten op statusverschillen, lichaamstaal en kleine signalen van afhouden.
  • Online: kom na ronde 1 even terug in de hoofdruimte om te checken of de opdracht helder is.

Valkuilen en wat je eraan doet

  • De coach schiet in ronde 1 al in adviseren.Laat de observator dat direct benoemen en herhaal de spelregel van de ronde.
  • Deelnemers kiezen een vraagstuk dat te groot of te persoonlijk is.Vraag om een vraagstuk dat je in een paar minuten kunt toelichten en waar je wel mee verder wilt.

Varianten

  • Laat iedereen eerst zijn standaardpatroon benoemen en oefen daarna bewust de andere drie.
  • Voeg voor de lol extreme patronen toe, zoals een pokerface zonder reactie of voortdurend onderbreken.
  • Laat drietallen na de eerste ronde zelf kiezen welk patroon ze willen oefenen.

Bron en licentie

Deze werkvorm is een Nederlandse bewerking van Helping Heuristics uit Liberating Structures, oorspronkelijk ontwikkeld door Henri Lipmanowicz en Keith McCandless, huidige versie door Keith McCandless en Nancy White.

Deze bewerking valt onder CC BY-SA 4.0: je mag hem gebruiken, aanpassen en delen, ook commercieel, met bronvermelding en onder dezelfde licentie.