Retrospectief & leren

Team safety check: psychologische veiligheid bespreken

Ook bekend als: ESVP; Safety check

Teamleden scoren anoniem een korte set uitspraken over psychologische veiligheid, zoals hoe er met fouten wordt omgegaan en of je makkelijk hulp kunt vragen. Daarna bespreken jullie per uitspraak met verdiepingsvragen wat erachter zit en wat helpt.

Duur
45-75 min
Groepsgrootte
4-12 personen
Niveau
gemiddeld
Setting
fysiek, online
Stappen
5
Bron
Bewerking

Doel

Psychologische veiligheid meetbaar en bespreekbaar maken, en één verbeterpunt kiezen.

Stappen

  1. Uitleg5 minLeg uit wat psychologische veiligheid is: kunnen zeggen wat je denkt zonder angst voor afstraffing. Benoem dat de scores anoniem zijn.
  2. Anoniem scoren10 minIeder scoort de uitspraken, bijvoorbeeld over fouten, lastige onderwerpen aankaarten, omgaan met verschillen, risico nemen en hulp vragen.
  3. Uitslag tonen5 minLaat de spreiding per uitspraak zien, zonder te interpreteren.
  4. Verdiepen30 minBespreek de twee uitspraken met de laagste of meest verspreide score. Vraag naar voorbeelden: hoe reageren we nu op fouten, welke onderwerpen zijn moeilijk bespreekbaar en waarom?
  5. Eén verbeterpunt10 minKies samen één gedrag dat jullie de komende weken anders doen, en spreek af wanneer jullie de check herhalen.

Voorbereiding

  • Zet de uitspraken in een anonieme poll of op papier, met een schaal van 1 (klopt niet) tot 5 (klopt helemaal). 1 Als iemand een fout maakt, bespreken we wat we ervan leren. 2 Ik breng een probleem in, ook als dat ongemakkelijk is voor een collega of leidinggevende. 3 Je kunt hier anders denken of werken dan de meeste collega's en er toch bij horen. 4 Ik probeer iets nieuws uit in mijn werk, ook als ik niet weet of het lukt. 5 Als ik vastloop, vraag ik snel een collega om hulp. 6 Is iemand het niet eens met mijn aanpak, dan zegt diegene dat tegen mij en niet over mij. 7 Wat ik goed kan, wordt in dit team gezien en ingezet.
  • Bereid verdiepingsvragen voor, bijvoorbeeld: Wanneer zag je dit voor het laatst gebeuren, of juist niet? Wat gebeurde er toen? Wat zou nodig zijn voor één punt hoger? Wat kan ik daar zelf aan doen?

Materialen

  • Anonieme poll of scoreformulieren
  • Flip-over met de uitslag per uitspraak
  • Post-its

Facilitatortips

  • Begin bij de uitspraak met de grootste spreiding: daar zit het gesprek
  • Vraag naar gedrag dat je kunt zien, niet naar wie wat vindt

Valkuilen en wat je eraan doet

  • Lage scores leiden tot een zoektocht naar de schuldige.Benadruk vooraf dat het om patronen in het team gaat en grijp in bij 'wie gaf die score?'.
  • De leidinggevende domineert het gesprek.Laat de leidinggevende als laatste reageren of de eerste ronde in subgroepen doen.

Varianten

  • Herhaal de check elk kwartaal en vergelijk de spreiding
  • ESVP: iedereen geeft anoniem aan of hij vandaag als ontdekker, shopper, vakantieganger of gevangene in de sessie zit. De verdeling laat zien hoeveel ruimte er is om open te praten.
  • Het onuitspreekbare opschrijven: bij het vermoeden van taboes schrijft iedereen anoniem op wat niet gezegd wordt. De facilitator leest de briefjes voor zonder namen en vernietigt ze daarna. Alleen inzetten als je het gesprek erna goed kunt begeleiden.

Herkomst

Gebaseerd op het onderzoek naar psychologische veiligheid van Amy Edmondson; uitspraken en verdiepingsvragen door Agile Fanatics