Retrospectief & leren

User Experience Fishbowl: leren van ervaringsdeskundigen

Drie tot zeven mensen met praktijkervaring voeren in een binnenkring een gesprek over wat werkte en wat niet, terwijl de buitenkring luistert. Daarna stelt de buitenkring vragen. Zo leren collega's van collega's in plaats van uit een presentatie.

Duur
35-70 min
Groepsgrootte
15-200 personen
Niveau
gemiddeld
Setting
fysiek, online
Stappen
5
Licentie
CC BY-SA 4.0

Doel

Praktijkkennis van mensen die al verder zijn overdragen aan een grotere groep.

Stappen

  1. Uitnodiging2 minBenoem het gedeelde vraagstuk en nodig de vissen uit in de binnenkring. De buitenkring luistert en maakt aantekeningen zonder in te breken.
  2. Verhalen in de kom18 minDe vissen praten met elkaar over wat goed ging, wat niet en wat rommelig was. Geen speeches en geen praatjes richting publiek.
  3. Vragen voorbereiden4 minDe buitenkring formuleert in groepjes van drie of vier observaties en vragen.
  4. Vragenronde18 minDe buitenkring stelt vragen, de vissen antwoorden.
  5. Nabespreken12 minBespreek met What, So What, Now What: wat lijkt nu mogelijk?

Voorbereiding

  • Kies drie tot zeven 'vissen' met verschillende rollen die ervaring hebben met het vraagstuk
  • Zet een binnenkring van stoelen neer met daaromheen groepjes van drie of vier

Materialen

  • Stoelen in binnen- en buitenkring
  • Microfoons bij grote groepen
  • Pen en papier voor de buitenkring

Facilitatortips

  • Kies vissen uit rollen die elkaar nodig hebben voor succes.
  • Vraag om concrete voorbeelden, ook van mislukkingen.
  • Grijp in als iemand een presentatie gaat geven of het gesprek domineert.

Valkuilen en wat je eraan doet

  • Vissen praten tegen het publiek in plaats van met elkaar.Herhaal de spelregel en draai de stoelen naar elkaar toe.
  • Er komen meningen in plaats van ervaringen.Vraag door: 'Wat gebeurde er toen precies?'

Varianten

  • Vraag de vissen wat hen het meest verraste.
  • Online: zet de vissen in de spotlight en laat de buitenkring vragen in de chat zetten tijdens het gesprek.

Bron en licentie

Deze werkvorm is een Nederlandse bewerking van User Experience Fishbowl uit Liberating Structures, oorspronkelijk ontwikkeld door Henri Lipmanowicz en Keith McCandless, huidige versie door Keith McCandless en Nancy White.

Deze bewerking valt onder CC BY-SA 4.0: je mag hem gebruiken, aanpassen en delen, ook commercieel, met bronvermelding en onder dezelfde licentie.