Retrospectief & leren

Basisretro in 30 minuten: vijf fasen

Ook bekend als: Retrospective in vijf fasen; 30-minute retrospective; Original 4 (Norm Kerth)

Een complete retrospective in een half uur, opgebouwd in de vijf fasen van Derby en Larsen: openen, informatie verzamelen, inzichten ophalen, kiezen wat je gaat doen en afsluiten. De vier vragen van Norm Kerth vormen de kern. Geschikt als vast ritueel na elke sprint, campagne of maand.

Duur
30 min
Groepsgrootte
3-10 personen
Niveau
basis
Setting
fysiek, online
Stappen
5
Bron
Bewerking

Doel

In korte tijd terugkijken op een afgesloten periode en één of twee concrete verbeteringen afspreken die het team de komende periode uitvoert.

Stappen

  1. Openen3 minBenoem het doel en de periode. Iedereen geeft in één woord aan hoe de afgelopen periode voelde. Loop daarna in een minuut de acties van de vorige retro langs: gedaan, half gedaan of niet gedaan.
  2. Informatie verzamelen8 minIedereen schrijft in stilte post-its bij de vier vragen. Wat ging goed dat we niet mogen vergeten? Wat hebben we geleerd? Wat doen we de volgende keer anders? Wat begrijpen we nog niet? Eén punt per post-it.
  3. Inzichten ophalen8 minPlak de post-its op en cluster per vraag. Vraag bij de grootste clusters: wat zegt dit over hoe we werken? Gebruik bij een hardnekkig probleem een paar keer de vraag 'waarom gebeurt dat?' om bij de oorzaak te komen.
  4. Kiezen wat jullie doen8 minIedereen krijgt twee stemmen. Maak van het onderwerp met de meeste stemmen één concrete actie met een eigenaar en een moment waarop jullie terugkijken. Een tweede actie mag, meer niet.
  5. Afsluiten3 minIedereen geeft met een cijfer van 1 tot 5 aan hoeveel deze retro opleverde voor de tijd die het kostte. Vraag bij lage cijfers kort wat de volgende keer beter kan.

Voorbereiding

  • Kies vooraf over welke periode jullie terugkijken: de laatste sprint, maand of campagne.
  • Zet de vier vragen van Kerth op een flip-over of whiteboard, elk in een eigen vak.
  • Neem de acties van de vorige retro mee, zodat je die in de openingsfase kort kunt aflopen.

Materialen

  • Flip-over of digitaal whiteboard
  • Post-its en stiften
  • Timer

Facilitatortips

  • Houd de tijd strak per fase; een half uur werkt alleen als niemand blijft hangen in de verzamelfase.
  • Eén actie die wordt uitgevoerd is meer waard dan vijf acties die op een lijst blijven staan.
  • Wissel de vragen eens per kwartaal af met een andere retrovorm, zodat het ritueel fris blijft.

Valkuilen en wat je eraan doet

  • De retro wordt een klaagmoment zonder afspraak.Bewaak dat de fase 'kiezen wat jullie doen' altijd minimaal acht minuten krijgt, ook als het gesprek boeiend is.
  • Acties van vorige keer worden nooit meer genoemd.Maak het aflopen van de vorige acties een vaste eerste minuut van elke retro.

Varianten

  • Vragenbank: vervang de vier vragen door twee of drie vragen die passen bij wat er speelde. Bijvoorbeeld: waar verloren we tijd, wat gaf energie, welke afspraak hielden we niet?
  • Met 5 x waarom als verdieping: kies in de inzichtenfase één probleem en vraag vijf keer door naar de oorzaak voordat je een actie kiest.
  • Langere versie van 60 minuten: geef elke fase twee keer zoveel tijd en gebruik in de inzichtenfase What, So What, Now What.

Herkomst

Gebaseerd op de vijf fasen uit Agile Retrospectives van Esther Derby en Diana Larsen (2006) en de vier kernvragen van Norm Kerth uit Project Retrospectives (2001), bewerkt door Agile Fanatics