Doel
Overeenkomsten en verschillen in de groep zichtbaar maken en nieuwsgierigheid naar andere standpunten wekken.
Stappen
- Introductie1 minBenoem het vraagstuk en nodig de groep uit te verkennen hoe iedereen erop reageert.
- Opstelling3 minLeg uit dat de uiteinden extreme standpunten zijn en het midden alles daartussen. Begin eventueel met een lichte opwarmstelling.
- Positie kiezen2 minLees de stelling voor. Iedereen gaat op de lijn staan.
- Rondkijken2 minKijk waar anderen staan.
- Delen4 minEen paar mensen van verschillende plekken op de lijn vertellen waarom ze daar staan.
- Vouwen (optioneel)6 minBij grote verschillen vouw je de lijn dubbel: de uiteinden lopen naar elkaar toe zodat iedereen tegenover iemand met een ander standpunt staat. Praat drie minuten. In grote groepen vouw je nog een keer naar viertallen.
- Volgende stellingen20 minHerhaal de ronde voor nog drie tot vijf stellingen.
- Nabespreking3 minPlenair: wat hebben jullie geleerd en wat betekent dat voor de volgende stap?
Voorbereiding
- Schrijf drie tot vijf stellingen die ruimte laten voor een spectrum aan antwoorden, van makkelijk naar moeilijk.
- Markeer de twee uiteinden van de lijn.
- Grote groep: regel een microfoon.
Materialen
- Open ruimte voor een lange lijn
- Tape of touw voor de lijn
- Voorbereide stellingen
- Online: whiteboard met een lijn en stippen
Facilitatortips
- Schrijf stellingen die de kern van de uitdaging raken.
- Begin makkelijk en bouw op naar moeilijker of dubbelzinniger stellingen.
- Houd de rondes kort en geef de nabespreking meer tijd naarmate de stellingen zwaarder worden.
Valkuilen en wat je eraan doet
- Stellingen die alleen ja of nee toelaten.Formuleer stellingen waarbij een glijdende schaal logisch is.
- Online valt het fysieke zien van de groep weg.Gebruik een gedeelde lijn met stippen en sla de vouwstap over.
Varianten
- Online: zelfde stappen met een digitale lijn en de chat, zonder de vouwstap.
- Gebruik het wanneer een groep in kampen uiteenvalt om de mens achter het standpunt te laten zien.
- Volg met Wicked Questions of Agreement and Certainty als de spanningen een besluit raken.
- Als lichte energizer: sla de vouwstap over en houd het bij een paar luchtige stellingen.
- Als korte energizer (Agile Fanatics): De facilitator leest stellingen voor en deelnemers positioneren zich op een denkbeeldige lijn van eens tot oneens. De stellingen bouwen op van luchtig naar samenwerking en drijfveren, zodat het team in beweging komt en elkaar ongemerkt beter leert kennen.
- Online: deelnemers zetten een stip op een schaal in een whiteboard.
- Staan of zitten: De facilitator leest stellingen voor; wie het eens is staat, wie het oneens is zit. Lichte stellingen warmen op, stellingen over samenwerken laten verschillen zien zonder dat iemand het hoeft te benoemen.
- Ervaringslijn bij de start: Deelnemers gaan op een denkbeeldige lijn in de ruimte staan, van 'nooit van gehoord' tot 'onderdeel van mijn leven'. In één oogopslag zie je hoe de kennis in de groep verdeeld is.
- Opstellen bij het planbord: Een korte staande energizer bij het planbord: bij elke vraag loopt iedereen naar het kwartaal waar het eigen antwoord ligt. Het team ervaart speels dat iedereen een ander beeld heeft van wanneer iets gebeurt.
Uit de praktijk
Gebruikt als energizer midden in een teamcanvassessie met een recruitmentteam in een ziekenhuis.
Bron en licentie
Deze werkvorm is een Nederlandse bewerking van Folding Spectrogram uit Liberating Structures, oorspronkelijk ontwikkeld door Henri Lipmanowicz en Keith McCandless, huidige versie door Keith McCandless en Nancy White.
Deze bewerking valt onder CC BY-SA 4.0: je mag hem gebruiken, aanpassen en delen, ook commercieel, met bronvermelding en onder dezelfde licentie.